بصير احمد دولت آبادى

440

شناسنامه افغانستان ( فارسى )

براى محو آن از صفحهء ادبيات كشور تلاش پيگيرى انجام داد تا زبان پشتو را جانشين آن كند . او به خاطر اين‌كه عبد المجيد خان وزير معارف زبان پشتو نمىدانست ، او را از كار بر كنار كرد و على احمد پوپل را به جاى او گذاشت . مرحوم فرهنگ دربارهء داوود خان و خصلت او چنين مىنويسد : « بعضيها او را كمونيست و برخى سوسياليست گفته‌اند ، امّا شيوه كار او در دوره طولانى قدرتش اين ادعاها را تاييد نمىكند . سوسيال دموكرات هم نبود ، زيرا با دموكراسى و آزاديهاى شخصى عميقا مخالفت داشت . در مقابل ، روش او در مملكت‌دارى با روش رژيمهاى فاشيستى شباهت به هم مىرساند و با اين‌كه از داشتن يك حزب منظم و با ضبط و ربط همانند احزاب فاشيستى غرب بىبهره بود ، مثل ايشان به اصلاحات اجتماعى تظاهر مىكرد و بنابراين دور از حقيقت نخواهد بود كه يك زمامدار فعال و ترقىخواه با گرايش فاشيستى شمرده شود . در سالهاى پيش از جنگ دوم جهانى چنانچه ديده شد از جمله هواخواهان هيتلر بود و فلسفهء سياسى او را مبنى بر برترى نژادى و ديكتاتورى عصرى توأم با اطاعت كوركورانه از رهبر حزب دربست پذيرفت و از آن به بعد همواره خود را در زىّ همان رهبر ايده‌آل فاشيستان مىديد و جهت رسيدن به آن تلاش مىورزيد . » « 1 » بعدها همين دو جملهء مرحوم فرهنگ در مورد اثبات گرايشهاى فاشيستى داوود خان ، چنان عكس العمل شديد فاشيستها را برانگيخت كه آقاى داكتر حسن كاكر ، مرحوم فرهنگ را متهم كرد كه وى هزاره

--> ( 1 ) . افغانستان در پنج قرن اخير ، ص 702 .